POWIAT SŁUPSKI

DĘBNICA KASZUBSKA (niemieckie RATHSDAMNITZ)
Dane ogólne
Duża wieś gminna i sołecka obejmująca swym zasięgiem miejscowości: Dargacz, Dobrzykowo, Dudzicze, Grabin, Krzynia, Łysomice, Łysomiczki, położona na Wysoczyźnie Polanowskiej, nad Skotawą, przy drodze krajowej nr 210, zamieszkana przez 3378 mieszkańców. Wielodrożnica. Nazwa związana z dębami. Nazwa niemiecka Rathsdamnitz odzwierciedlała podległość wsi wobec słupskiego magistratu. Odległość od Słupska: 14 km Budynek przy obecnej ul. Zjednoczenia 26. Przed 1945 rokiem mieścił się w nim Urząd Gminy Dębnica Kaszubska, a obecnie NFZ.
Historia
Wieś znana już w XII wieku. 1485 rok - pierwsza wzmianka - magistrat Słupska wykupił większą część wsi od Martina Wobesera, a pozostała była własnością Clausa Puttkamera z Cetynia. Na tle praw własnościowych do Dębnicy wynikł spór między magistratem a księciem Bogusławem X, rozstrzygnięty ostatecznie w 1517 roku i wówczas słupscy rajcy wykupili prawa do całej wsi. 1572 rok - młyn zbożowy został przebudowany na młyn papierniczy i w ten sposób został zapoczątkowany rozwój przemysłu papierniczego, który aż do lat międzywojennych decydował o pomyślności i rozwoju wsi. lata 1612-1613 - zbudowano nowy młyn papierniczy i miasto przekazywało go w dzierżawę. 1784 rok - wieś posiadała młyn, kuźnię, karczmę i 26 dymów. Po wymarciu dynastii zachodniopomorskiej Dębnica znalazła się pod panowaniem Brandenburgii, a później Prus. do 1720 roku wieś wchodziła w skład terytorium administrowanego przez państwo pod nazwą landwójtostwa słupskiego. 1749 rok - powstała pierwsza szkoła elementarna. XIX wiek - ukształtowała się nietypowa struktura gospodarcza wsi - dzięki papierni stała się wsią przemysłową. Papier tu produkowany trafiał głównie do Słupska, ale także do Gdańska i Królewca. Trudności ze zbytem doprowadziły papiernię do bankructwa i wykupu jej przez właścicieli fabryki papieru w Kępicach. Pomyślny rozwój nie został zahamowany: wieś otrzymała pocztę z telegrafem, połączenie kolejką wąskotorową ze Słupskiem, zmodernizowano drogi, rozwijało się rzemiosło, usługi i handel. przełom XIX i XX wieku - rozwój przemysłu. 1913 rok - liczba mieszkańców wzrosła do 1586 osób. 1936 rok - liczba mieszkańców osiągnęła 3400 osób. lata 30-te XIX wieku - kryzys przemysłu papierniczego doprowadził do zamknięcia zakładu. W przededniu II wojny światowej uruchomiono tu montownię silników do niemieckich bombowców Junkers i Messerschmitt. Fabryka papieru przed 1945 rokiem W nocy z 7 na 8 marca 1945 roku Dębnica została zajęta bez walki przez wojska radzieckie. Pierwsi Polacy osiedlili się tu latem 1945 roku po przejęciu wsi przez polską administrację.
Zabytki
Kościół parafialny p.w. św. Jana Chrzciciela murowano-szachulcowy z 1584 roku, przebudowywany w latach 1781-86 oraz w XIX wieku. Plebania murowana, XIX/XX wiek. Park z końca XIX wieku. Budynek mieszkalny ul. Zjednoczenia 25 (obecnie bar, sklep, a wcześniej kino), murowany z początku XX wieku. Budynki mieszkalne przy ul. Fabrycznej 1 i 3, murowane z początku XX wieku. Kolonia domków robotniczych ul. Leśna 2-14, murowane z początku XX wieku.
Pomniki przyrody
cis pospolity - ul. Zjednoczenia 49